Versneld cliquetsysteem ingevoerd na dieptepunt olieprijs

Versneld cliquetsysteem ingevoerd na dieptepunt olieprijs

Delen op

De prijs van olie gaat de afgelopen weken stevig op en neer. Op 13 januari werd na maanden van nagenoeg onafgebroken dalingen een voorlopig dieptepunt bereikt, van iets meer dan 45 dollar per vat. Vanmiddag stond de prijs van Brent 0,7 procent in de min op 60,60 dollar per vat.

Minister van Olie Ali al-Naimi zei vandaag op bezoek in Berlijn dat het land zo veel olie levert als zijn afnemers nodig denken te hebben. Saoedi-Arabië is niet van plan om zijn olieproductie ook maar enigszins terug te schroeven. Saoedi-Arabië is ’s werelds grootste olieproducent. Mede door een overaanbod van de grondstof halveerde de olieprijs in de afgelopen maanden. Landen binnen het kartel van olie-exporterende landen OPEC riepen daarop de andere leden op de productie terug te schroeven, om de prijsval tegen te gaan.

Door de productie op niveau te houden wil Saudi-Arabië onder meer tegenwicht bieden aan de verdere groei van de Amerikaanse olieproductie. De sterke groei van het aanbod van olie was de afgelopen maanden een van de drijvende krachten achter de enorme daling van de olieprijs. Halverwege vorig jaar kostte Brentolie, de maatstaf voor olie uit het Midden-Oosten en Europa, nog bijna 116 dollar per vat.

Cliquetsysteem
In 2003 werd door de toenmalige minister van Economie het ‘cliquet’-systeem, ook wel bekend onder de term ‘positief kliksysteem’. Het systeem werd ingevoerd als Kyoto-maatregel om het autogebruik te ontmoedigen. In die periode was er nog sprake van een daling van de brandstofprijzen. In principe komt dit mechanisme hier op neer: als motorbrandstof goedkoper wordt, mag maar de helft van die daling doorgerekend worden in de accijnzen op die producten. De andere helft wordt gereserveerd voor de schatkist in de vorm van extra accijns. Een daling van de brandstofprijzen wordt dus maar voor de helft doorgerekend aan de consument, wat betekent dat de verkoopprijzen voor de consument dus niet in dezelfde mate dalen als die van de brandstof zelf. Niet zo goed voor de consument, wel voor de schatkist.

Om te voorkomen dat de koopkracht van de Belgen letterlijk wegvloeit langs de pomp, introduceerde de federale regering in 2005 het ‘negatieve kliksysteem’ of de ‘omgekeerde cliquet’. Bij elke stijging van de maximumprijs boven een bepaalde drempel, worden de accijnzen verlaagd, ter compensatie voor het hogere btw-bedrag dat betaald wordt door de prijsstijging. Dit systeem werd toegepast zodra de maximumprijs gelijk is aan of hoger is dan 1.50 euro per liter voor benzine en 1.10 euro per liter voor diesel. Concreet houdt dit in dat als de maximumprijs wordt bereikt de opbrengst uit accijnzen in zekere mate daalt terwijl de btw-inkomsten stijgen.

Het ‘kantelcliquet’ werkt in beide richtingen. Als de brandstofprijzen dalen, roomt de overheid een stuk van de prijsdaling af door hogere accijnzen te heffen. Omgekeerd, als de brandstofprijzen stijgen, dalen de accijnzen een beetje waardoor de stijging van de prijs aan de pomp afgeremd wordt alhoewel het verleden ons geleerd heeft dat de verschillende regeringen niet altijd even snel waren om dit toe te passen. Op die manier worden de schommelingen in de brandstofprijs wat afgezwakt. Maar op korte termijn betekent het winst voor de schatkist.

Woordbreuk door Kabinet Van Overtveldt
In januari voerde de federale regering versneld het (positieve) cliquetsysteem in, dat ervoor zorgt dat een deel van de prijsdaling van benzine en diesel naar de overheid gaat door hogere accijnzen. De regering was sowieso al zinnens om de accijnzen op diesel te laten stijgen vanaf 2016. Ze zou dat doen door de dieselprijs te verhogen via de toepassing van een cliquetsysteem. In dat systeem zou een stuk van de daling van de dieselprijs niet naar de klant gaan, maar via de accijnzen naar de overheid. Dit was buiten het kabinet van minister van Financiën Johan Van Overtveldt gerekend dat ervoor nog nadrukkelijk liet weten geen plannen te hebben om de datum van 2016 te vervroegen. Het versneld invoeren van het cliquetsysteem moet op korte termijn moet het cliquetsysteem het verlies aan inkomsten voorkomen. Een vaste invoerdatum is echter nog niet vastgesteld. De lage brandstofprijzen zijn goed nieuws voor de burgers en de bedrijven, maar de regering moet met lede ogen aanzien hoe met elke prijsdaling opnieuw een gaatje in de begroting geslagen wordt. De btw en de accijnzen op de brandstofprijzen zijn een belangrijke bron van inkomsten.

Fiscale ademruimte voor de consument?
Fiscale verlichting lijkt niet weggelegd voor de Belgische consument. België haalt bedroevende eer om de gouden medaille op vlak van belastingdruk in de wacht te slepen. Dat blijkt vandaag uit de ‘Fiscale Bevrijdingsdag’ zoals berekend door het Franse Institut Economique Molinari. Volgens de onderzoekers valt de fiscale Bevrijdingsdag voor de Belgen dit jaar op zondag 5 augustus. Een werkgever in ons land geeft 2,45 euro uit om zijn werknemer 1 euro netto te laten verdienen. Het werkelijke belastingpercentage komt in ons land uit op 59,2 pct (btw-lasten inbegrepen). Het gemiddelde in de Europese Unie bedraagt 44,89 pct.

Jaar na jaar valt België in de beklagenswaardige “prijzen” als het gaat om fiscale druk. Er lijkt hier dan ook geen einde aan te komen. Zelfs als de grondstofprijzen op de internationale markten meevallen dan is de federale regering er als de kippen bij om dat voordeel ‘af te romen’.

Benjamin Franklin schreef al in 1789 in een brief dat in deze wereld niets zeker is behalve de dood en belastingen. Dat is 225 jaar later, zeker in België, nog steeds het geval!

 

Reageer