Mogen advocaten liegen?

Mogen advocaten liegen?

Delen op

De rechtspraak is niet gebaseerd op het ethische principe van wederkerigheid, maar op het retorische principe van antagonisme. Strijdende partijen belichten elk hun eigen kant van de zaak en ze worden geloofd totdat hun beweringen worden weersproken.

Om historische redenen kregen advocaten ooit het alleenrecht om te pleiten voor hoven en rechtbanken. Dat pleitmonopolie is onmiskenbaar een voorrecht. Volgens de wet moeten advocaten integere hulpverleners zijn, die voor een redelijke verloning rechtsbijstand bieden en continu het recht en de waarheid verdedigen. Is dan alles toegestaan ter verdediging van hun cliënt en mag een advocaat dan liegen?

Advocaten mogen de waarheid partijdig presenteren. Maar liegen mag “in principe” niet. Vals spelen en veinzen ook niet. Of toch wel? Waar ligt dan de grens?

Als voorbeeld: een situatie waarin een cliënt een document heeft vervalst, en de advocaat daarvan op de hoogte is. Gevraagd naar wat de advocaat in zo’n situatie zouden doen, antwoorden de meeste advocaten dat zij de rechtbank niet van dit bedrog op de hoogte zouden stellen. Tegelijkertijd vinden ze het wel verwerpelijk wanneer de tegenpartij op deze manier een zaak probeert te winnen.

Moeten advocaten zich inhouden? Hebben zij ook een algemeen belang te dienen? De advocaten zelf hebben die vraag vrij onlangs nog met een ferm nee beantwoord. Intussen bestaat er daardoor wel degelijk misbruik van procesrecht, net als een (beperkte) waarheidsplicht voor advocaten.

In de advocaten deontologie is de kernwaarde de ‘publieke verantwoordelijkheid voor een goede rechtsbedeling’. Andere deontologische waarden zijn onafhankelijkheid, partijdigheid, integriteit, vertrouwelijkheid en deskundigheid. Echter zijn die waarden soms onverzoenbaar met de belangen van de cliënt en het eigenbelang van de advocaat’s recht op vergoeding.

Advocaten zijn meesters van het woord en tonen dat. Sommigen echter zijn hierin schaamteloos en tonen meer interesse voor hun mediaoptredens dan in het verdedigen van hun cliënt. Voor grof geld is een aantal advocaten verworden tot kruiperige dienaren van onwaarheid en onrecht. Maar als verdedigers niet langer strijden voor waarheid en recht, degenereert de advocatuur onherroepelijk tot een commerciële tumor die het hele rechtssysteem verziekt. Liegen en bedriegen is in veel gevallen hun stiel en het mag trouwens voor de rechtbank.

Advocaten mogen dus best ‘liegen’ (waarheid partijdig presenteren) en velen van hen doen dat dan ook!

 

Reageer