Gegevens van alle vliegtuigpassagiers verzamelen is een regelrechte inbreuk op onze fundamentele...

Gegevens van alle vliegtuigpassagiers verzamelen is een regelrechte inbreuk op onze fundamentele vrijheden

Delen op

In de afgelopen jaren is de roep om meer veiligheid en handhaving sterk toegenomen. Niet in de laatste plaats door politici zelf die continu beweren dat het land onveilig zou zijn en er dus meer handhaving nodig is. Zo creëren deze politici een veiligheidsillusie. En die illusie wordt door onze overheid misbruikt om steeds meer onze privacy en alle daaraan gekoppelde vrijheden meer en meer te beperken.

Maar Privacy is een van de belangrijkste grondrechten van burgers en het is cruciaal voor dat andere grondrecht, de ‘vrijheid van meningsuiting’. Privacy maakt het ons mogelijk om ons werkelijk vrij te voelen, zonder continue spiedende ogen van de overheid. Door de ICT-revolutie zijn de technische mogelijkheden voor het delen van persoonsgegevens enorm toegenomen. Steeds makkelijker kunnen overheden gegevens die zij voor een bepaald doel hebben verkregen gebruiken voor een ander doel óf die gegevens verstrekken aan weer andere overheden die ze gebruiken voor een ander doel. De ‘overheid’ heeft zo de beschikking over gigantisch veel gegevens van burgers. Door al die gegevens naast elkaar te leggen en te analyseren zou zij burgers eenvoudigweg kunnen uittekenen tot in hun haarvaten. De ‘overheid’ als veelkoppig monster dat vanuit beheersdrift maar wellicht onbedoeld deze maatschappelijk verworvenheid ondermijnt.

Daarom is het zo laakbaar én een misplaatste veiligheidsillusie dat de Privacycommissie minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) de toelating heeft gegeven om de gegevens te verzamelen van iedereen die een vliegtuig neemt. Op basis van de reservatiegegevens zullen de veiligheidsdiensten 48 uur voor elke geplande vlucht weten wie aan boord gaat zitten. Om het risico op fouten te verkleinen zullen de luchtvaartmaatschappijen nog een tweede keer de passagiersgegevens doorspelen aan de overheid, op het moment dat iedereen in het vliegtuig zit en niemand nog kan in- of uitstappen. Bij het instappen zullen de luchtvaart-maatschappijen nagaan of de reservatiegegevens overeenstemmen met wie aan boord gaat.

Maar het doorgeven van deze reservatiegegevens is een grove schending van onze fundamentele vrijheden. Want inderdaad, de onwetendheid over de privacyregelgeving bij politici is zeer groot. Privacy dient als buffer om de burger te beschermen tegen de willekeur van de overheid. Dat De Privacycommissie als overheidsorgaan diezelfde overheid toestemming geeft om deze laakbare inbreuk op onze fundamentele rechten te schenden hoeft niemand te verbazen; u weet wel: twee handen op één buik.

Het debat zoals dat nu gevoerd wordt is een loopgraven stelling geworden. Privacy versus veiligheid. Waarbij de laatste steeds de overhand krijgt door de sentimenten die ingebracht worden en het valse argument “wie niets gedaan heeft, hoeft niets te verbergen”. Of alles onder het mom van “terreur”. Maar Privacy is echter veel breder. Zo beschermt het de lichamelijke integriteit, persoonsgegevens, vertrouwelijkheid van communicatie en borgt de autonomie van het individu in sociaal, intellectueel en maatschappelijk verband.

Het is dan ook moeilijk weerstand bieden tegen emotionele argumenten die inspelen op veiligheid. Dus of U maar een beetje privacy voor wat meer veiligheid wilt opofferen. Het belang van privacy wordt dan terzijde geschoven, omdat het in de opvatting van diezelfde politici een belemmering is in de effectieve opsporing van criminaliteit. Al is daarvoor de bewijsvoering flinterdun.

Het veelgehoorde zeer naïeve argument dat wie niets gedaan heeft, ook niets te verbergen heeft, ontkent de mogelijke kwetsbaarheid van een persoon in het maatschappelijke, sociale of economische verkeer en bevat de premisse dat iemand alleen foute dingen verbergt. Daarnaast is het een omkering van bewijslast. De vrager dient te onderbouwen waarom je de informatie behoort prijs te geven. Welk belang dient het, hoe wordt de informatie gebruikt en beheert.

Privacy gaat niet alleen om de vertrouwelijkheid van gegevens maar ook om het recht dat burgers hebben om te beslissen welke informatie en vrijheid zij prijsgeven en op welke wijze daarmee wordt omgegaan. Privacy als burgerrecht biedt mensen de vrijheid zelf de keuze te maken zonder dat de maatschappij daar dwingende keuzes oplegt en er een maatschappelijke dwingelandij en eenheidsworst ontstaat. Het belang ligt verscholen in het feit dat het mensen de kans biedt om anders te zijn, -qua mening – uitingen – geaardheid- zonder bang te hoeven te zijn voor eventuele negatieve consequenties. Nu de meeste mensen een digitaal bestaan beschouwen als een voorwaarde voor deelname aan het maatschappelijke, sociale en economische verkeer, is privacy meer dan ooit relevant geworden.

De voorspelling van George Orwell lijkt uit te komen: Big Brother is watching you. De ‘surveillance-staat’ wordt steeds meer werkelijkheid…

 

Lees ook:

Reageer